Waarom we constant productief willen zijn, zelfs tijdens selfcare
Zelfcare betekent even helemaal niks doen. Misschien met een maskertje op, misschien een serietje kijken of gewoon een dutje. Maar voor sommigen voelt ontspannen als een moeilijk project. Mensen staan continu aan en productiviteit wordt continu verwacht. Niet alleen op werk, maar overal. Zelfs tijdens momenten die bedoeld zijn om op te laden, voelen veel mensen de druk om “het maximale eruit te halen” of een schuldgevoel omdat ze niet bezig zijn. Waarom is dat en hoe veranderen we dat?
Rusten mag, alleen als het productief is
Een dag op de bank liggen zonder doel? Sommigen vinden het heerlijk, maar er zitten ook mensen tussen die dat lastig vinden. Want ergens onderweg zijn we gaan geloven dat vrije tijd alleen waardevol is als het óók iets oplevert. Ontspannen moet productief zijn. Wandelen moet goed zijn voor je mentale gezondheid, journallen moet je productiever maken, mediteren moet je focus verbeteren en zelfs slapen is tegenwoordig onderdeel van een optimalisatieplan.
Dat komt deels door de hustle cultuur waar we in zitten. De mentaliteit van “druk zijn is succesvol zijn” zit er bij sommigen inmiddels zo diep ingebakken dat ze zich schuldig voelen zodra ze niet productief bezig zijn.
Nietsdoen wekt schuld
Veel mensen ervaren oprecht stress wanneer ze niks doen. Niet omdat ze lui zijn, maar omdat we continu prikkels krijgen die zeggen dat we altijd “aan” moeten staan. Werkmails, notificaties, sociale verwachtingen, algoritmes die je aandacht willen: je krijgt nauwelijks nog echte rust. Daardoor voelt stilzitten soms ongemakkelijk. Ineens komt er ruimte voor gedachten, verveling of emoties waar je normaal overheen leeft. Dus pakken we onze telefoon erbij, zetten we een podcast aan tijdens het wandelen of proberen we van onze rust alsnog iets nuttigs te maken.
Veel mensen koppelen hun eigenwaarde gewoon aan hoe productief ze zijn. Als je veel doet, voel je je nuttig. Maar zodra je rust neemt, kan er een stemmetje komen dat zegt dat je lui bent of je tijd verspilt. Je ziet het ook online terug: mensen delen hun “lazy Sundays”, maar ondertussen zijn ze alsnog aan het mealpreppen, pilates aan het doen of hun appartement aan het resetten.
Wennen aan selfcare
Misschien begint het vooral met accepteren dat rust geen prestatie hoeft te zijn, dat je niet elk vrij moment hoeft te optimaliseren. Soms is selfcare gewoon:
- een dutje doen
- je telefoon een uur negeren
- op het balkon zitten zonder reden
- pasta eten uit een kom terwijl je reality-tv kijkt
- even helemaal niks doen.
