Pre-vakantie stress is real: eerst instorten voor het ontspannen?
Je hebt er maanden naar uitgekeken. Je vliegtickets zijn geboekt en de zonnebrand ligt klaar. Nog even werken en dan eindelijk rust. Toch? Nou, dus niet helemaal. Want gek genoeg voelen veel mensen zich vlak vóór of tijdens de eerste dagen van hun vakantie juist gestrest, uitgeput of zelfs ziek. En nee, dat zit niet tussen je oren. Dat je eerst lijkt in te storten voordat je echt kunt ontspannen, is zelfs helemaal normaal.
De drukste week van het jaar
Vraag aan bijna iedereen hoe de week vóór de vakantie eruitziet en de kans is groot dat je hetzelfde antwoord krijgt: chaos. Alle losse eindjes op het werk moeten nog worden afgehandeld, en mensen moeten nog even wat met je bespreken voordat je weggaat. En dan moet je thuis ook nog koffers inpakken, planten regelen en het huis opruimen. Al die extra voorbereidingen zorgen gewoon voor extra stress. Je probeert zoveel mogelijk af te ronden, zodat je tijdens je vakantie nergens meer aan hoeft te denken. Het gevolg? Je draait nog één keer op volle snelheid.
Lees ook: Dit zijn de leukste films om te kijken in de zomer
Waarom je lichaam pas later op de rem trapt
Tijdens drukke periodes maakt je lichaam meer stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol. Handig, want daardoor blijf je scherp en kun je nog nét dat laatste project afronden of die koffer om half twaalf 's avonds inpakken. Maar wanneer die druk wegvalt, hoeft je lichaam niet langer in de actiestand te blijven en schakelt het ineens terug. Dán pas voel je hoe moe je eigenlijk bent.
Dat verklaart ook waarom sommige mensen op de eerste vakantiedag ineens hoofdpijn krijgen, nergens energie voor hebben of uren op een strandbedje kunnen liggen zonder ook maar één bladzijde van hun boek te lezen. Je lichaam is nog bezig met herstellen van alle drukte die eraan voorafging.
Juist ziek op vakantie
Misschien herken je het wel: je hebt eindelijk vakantie, wordt wakker in je hotel en... keelpijn. Of een verstopte neus. Misschien zelfs lichte koorts. Echt fantastisch getimed. Dat fenomeen heeft zelfs een naam: leisure sickness. Sommige mensen worden juist ziek zodra ze vrij zijn. Hoe dat precies werkt, is nog niet helemaal duidelijk, maar onderzoekers denken dat langdurige stress daarbij een belangrijke rol speelt. Zolang je onder druk staat, blijft je lichaam als het ware in een soort overlevingsmodus. Zodra die spanning wegvalt, krijgt je immuunsysteem eindelijk ruimte om te reageren. En dan komen die vermoeidheid of verkoudheid ineens alsnog om de hoek kijken.
