Is Valentijnsdag cap? Waarom geven en verwachten we cadeautjes op deze dag?
Valentijnsdag, de dag van het jaar waarop liefde wordt gemeten in chocolade en bossen bloemen. Maar waar komt het idee om cadeautjes te geven (en stiekem ook te verwachten natuurlijk) op 14 februari eigenlijk vandaan? En is Valentijnsdag niet gewoon… cap?
Lees ook: Deze dingen moet je niet zeggen tijdens een ruzie
Valentijn de heilige
14 februari is de dag van Sint-Valentijn. Een heilige priester die volgens de verhalen geliefden in het geheim trouwde. Dit werd in de middeleeuwen een romantische feestdag, omdat een Engelse dichter schreef dat vogels op 14 februari hun partners kiezen. Dat idee sloeg aan. Vanaf dat moment begonnen mensen liefdesbrieven te schrijven en kleine cadeautjes te geven.
Fast forward naar de 19e eeuw, waarin er ineens massaal Valentijnskaarten werden geproduceerd. Gevolgd door de 20e eeuw, waarin chocolade, bloemen en sieraden volgden. Liefde werd ineens verpakt, geprijsd en in etalages verkocht.
Is Valentijnsdag eigenlijk een commerciële shopping holiday?
Valentijnsdag zoals we ’m nu kennen, met alle cadeautjes en dure etentjes, is vooral het product van slimme marketing. Het idee dat je je liefde moet bewijzen met een aankoop op 14 februari is ons aangeleerd door grote bedrijven. Toen massaproductie van wenskaarten mogelijk werd in de 19e eeuw, zagen bedrijven hun kans. Romantiek werd schaalbaar.
Marketing gaf liefde een prijskaartje. De boodschap was: “Wie echt van je houdt, laat het zien met een cadeau.” Zo verkochten bedrijven meer spullen en creëerden ze sociale verwachtingen. Kortom: de vorm waarin we Valentijnsdag vandaag de dag vieren, is voor een groot deel ontworpen door bedrijven die precies wisten hoe ze emotie konden omzetten in een grote omzet.
Lees ook: Dag financiële druk: Budgetdate's zijn helemaal in
Cadeautjes zeggen: ik hou van jou
Als zo veel mensen Valentijnsdag vooral commercieel vinden, waarom doen we dan alsnog mee? Dat heeft alles te maken met sociale normen. Er zit namelijk nog een laag achter al die cadeaus: ze zijn een vorm van communicatie. Je zegt ermee dat je moeite hebt gedaan en dat de ander belangrijk genoeg is om tijd, geld en energie in te steken. Wanneer het geven van cadeaus communicatie is, voelt géén cadeau geven al snel als… géén boodschap. Niks. Of nog erger: de verkeerde boodschap.
En nu, met social media, staan Instagram en TikTok rond Valentijnsdag vol met gigantische boeketten, luxe diners en extravagante cadeautjes. We vergelijken ons met elkaar, en ineens voelt het goedbedoelde cadeau van jouw partner net iets minder romantisch. Gaat Valentijnsdag eigenlijk nog wel over liefde, of vooral over consumptie?
