Is slapen met een kruik veilig?
Op een koude avond is er weinig zo fijn als een warme kruik onder je dekbed. Je voeten worden warm, je spieren ontspannen en je valt sneller in slaap. Toch lees je ook regelmatig over brandwonden door kruiken, en dan vraag je je af of je hem wel de hele nacht bij je mag houden. Het goede nieuws is dat een kruik prima veilig kan zijn, als je een paar dingen goed doet. Hieronder lees je waar je op moet letten.
Het korte antwoord
Een kruik is meestal veilig als je hem vult met heet maar niet kokend water, hem in een hoes stopt en hem niet de hele nacht direct tegen je huid houdt. Het veiligst is om je bed ermee voor te verwarmen en hem weg te leggen als je gaat slapen. Voor sommige mensen is extra voorzichtigheid nodig, zoals jonge kinderen, ouderen en mensen met verminderd gevoel.
Waarom een kruik brandwonden kan geven
Bij kruiken gaat op twee manieren iets mis. De kruik kan scheuren of de dop kan lekken, waardoor heet water over je huid loopt. Daarnaast kun je ook zonder lekkage een brandwond oplopen als een warme kruik lang op dezelfde plek tegen je huid ligt. Dat gaat vaak ongemerkt, zeker als je slaapt.
Gebruik nooit kokend water
Kokend water is te heet voor je huid en ook slecht voor de kruik zelf. Rubber kan er sneller door verouderen en scheurtjes krijgen. Laat water uit de waterkoker dus eerst even afkoelen of gebruik heet water uit de kraan. Vul de kruik voor ongeveer twee derde, druk de lucht er voorzichtig uit en draai de dop goed vast.
Altijd een hoes eromheen
Een kruikenzak of hoes zorgt ervoor dat de warmte geleidelijker aan je huid wordt afgegeven. Leg de kruik bij voorkeur niet direct op je huid, maar naast je of bij je voeten. Voelt het te heet, leg er dan nog een handdoek omheen.
Voor wie is extra voorzichtigheid nodig?
Sommige mensen merken minder goed dat iets te heet is, of kunnen zich minder makkelijk wegdraaien. Voor hen is het risico op een brandwond groter.
- Baby's en jonge kinderen hebben een dunnere huid. Leg geen kruik bij een baby in bed. Gebruik je een kruik om een kinderbedje voor te warmen, haal hem er dan uit voordat je kind erin gaat.
- Ouderen hebben vaak een dunnere huid en voelen warmte minder snel.
- Mensen met diabetes kunnen door zenuwschade minder gevoel in hun voeten hebben, terwijl een kruik juist vaak daar ligt.
- Mensen met verminderd gevoel, bijvoorbeeld door een dwarslaesie of andere aandoening, of die slaapmiddelen gebruiken, merken het later op als iets te heet wordt.
Hoor je bij een van deze groepen, overleg dan bij twijfel met je huisarts of verpleegkundige wat voor jou een veilige manier is om warm te blijven.
Wanneer is je kruik te oud?
Een rubberen kruik gaat niet eeuwig mee. Het rubber droogt uit en kan scheuren, en ook het rubbertje in de dop slijt. Over de precieze levensduur verschillen de adviezen. Vaak wordt gezegd dat je een kruik na een paar jaar vervangt en uiterlijk na ongeveer vijf jaar. Lees meer over waarom je een kruik niet langer dan vijf jaar gebruikt.
Zo lees je de datum op je kruik
Veel kruiken hebben bij de hals een klein bloemetje in het rubber. Het getal in het midden staat voor het productiejaar, bijvoorbeeld 23 voor 2023. De blaadjes eromheen staan voor de maanden en de puntjes in een blaadje geven aan wanneer in dat jaar de kruik is gemaakt. Zo zie je in één oogopslag hoe oud je kruik is.
Controleer je kruik voor elk gebruik
- Zie je scheurtjes, barstjes of plekken waar het rubber dun of plakkerig is?
- Sluit de dop nog goed en is het rubbertje in de dop niet uitgedroogd?
- Lekt er iets als je de gevulde kruik even ondersteboven houdt boven de gootsteen?
Twijfel je over een van deze punten, dan is het tijd voor een nieuwe kruik.
Zijn er veiliger alternatieven?
Wil je liever geen kruik, dan zijn er andere manieren om warm te slapen. Denk aan een warmer dekbed, bedsokken of een fleece deken. Een elektrische deken is ook populair. Daarmee verwarm je het bed voor en zet je hem daarna uit. Lees hier of je kunt slapen met een elektrische deken aan. Een elektrische deken verbruikt weinig stroom. Een deken van 100 watt die een uur aanstaat, kost bij een stroomprijs van ongeveer 25 tot 30 cent per kWh zo'n 3 cent. Dat is een indicatie, want het verbruik verschilt per model en stand.
Kortom, slapen met een kruik kan veilig zijn, zolang je geen kokend water gebruikt, een hoes gebruikt, je kruik op tijd vervangt en hem niet de hele nacht direct tegen je huid legt. Wie minder gevoel in de huid heeft of een kleintje wil verwarmen, kan beter extra voorzichtig zijn of voor een alternatief kiezen.
Veelgestelde vragen
Wat doe je als je je brandt aan een kruik?
Koel de plek direct tien tot twintig minuten met lauw, zacht stromend water, zoals de Brandwonden Stichting adviseert. Ga bij een grote of diepe wond, of bij twijfel, naar de huisarts.
Mag je een kruik in de magnetron opwarmen?
Een gewone rubberen kruik niet. Er zijn wel speciale warmtekussens met graan of gel die in de magnetron mogen. Volg dan precies de instructies van de fabrikant.
Hoe lang blijft een kruik warm?
Een goed gevulde kruik in een hoes blijft meestal een paar uur warm. Onder een dik dekbed houdt hij de warmte langer vast dan los op de bank.
Is een kruik van rubber beter dan een kruik van thermoplast?
Beide werken goed. Kruiken van thermoplast zijn latexvrij, wat fijn is als je allergisch bent voor latex. Voor allebei geldt dat je ze nooit met kokend water vult en op tijd vervangt.