Hoe zwaar weegt crypto op het stroomnet?
Cryptomunten voelen vaak heel digitaal. Een paar regels code, een grafiek in je app en klaar. Toch staan er in de echte wereld grote hallen vol computers te loeien voor die munten. Vooral bij de strijd bitcoin vs ethereum speelt energieverbruik een hoofdrol. Waar Bitcoin nog steeds draait op het klassieke en energieverslindende proof-of-work, is Ethereum met de zogeheten Merge overgestapt naar een veel zuiniger systeem. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Cambridge verbruikte het Bitcoin-netwerk in 2022 rond de 95 terawattuur aan stroom, vergelijkbaar met een middelgroot Europees land. Dat was ongeveer 0,4 procent van het wereldwijde elektriciteitsverbruik.
Ethereum trekt aan de groene noodrem
Ethereum maakte in 2022 een opvallende keuze. Met de overgang naar proof-of-stake werd het minen afgeschaft. De Ethereum Foundation en verschillende analyses schatten dat het energieverbruik daardoor met ongeveer 99,95 procent is gedaald. Waar Ethereum vóór de overstap nog in de buurt kwam van het stroomverbruik van een land als Finland, is het netwerk nu nog maar een kleine slok uit de wereldwijde energie plas. Die draai laat zien dat de techniek achter crypto niet stilstaat. Het is geen natuurwet dat een munt per se gigantisch veel stroom moet kosten. Tegelijk blijft Bitcoin vasthouden aan het oude model, juist omdat die hoge rekenkracht wordt gezien als onderdeel van de veiligheid van het netwerk.
Crypto naast AI en datacenters
Cryptomining staat niet op zichzelf. Datacenters voor streaming, cloud en AI slurpen ook stroom. Het Internationale Energieagentschap (IEA) schat dat datacenters inmiddels rond de 1,5 tot 2 procent van de wereldwijde elektriciteit verbruiken. Crypto komt daar nog bovenop, met naar schatting rond de 0,4 procent extra. In sommige landen loopt de druk verder op. De Amerikaanse energiedienst waarschuwt dat cryptomining alleen al 0,6 tot 2,3 procent van het totale stroomverbruik kan uitmaken. Zeker als ook AI blijft groeien, wordt de vraag waar al die energie vandaan moet komen steeds dringender.
Wat betekent dat voor de gewone koper?
Wie vandaag aan bitcoin kopen denkt, opent meestal simpel een app, zet geld om en kijkt naar de koers. Op de achtergrond draait er ergens ter wereld een apparaat mee in de rekencentrum-race die het netwerk veilig moet houden. Elke transactie is maar een klein stukje van het totale verbruik, maar het systeem als geheel vraagt continu om stroom. Critici wijzen erop dat die vraag in sommige regio’s nog steeds deels wordt gedekt door kolen en gas, terwijl voorstanders benadrukken dat miners juist op zoek gaan naar goedkope, vaak hernieuwbare energie of reststroom die anders verloren gaat. Onderzoekers benadrukken dat de waarheid daar waarschijnlijk ergens tussenin ligt en sterk afhangt van de plek waar wordt gemined. Terwijl de discussies doorgaan, schuiven beleidsmakers, energieleveranciers en techbedrijven schuifje voor schuifje met regels, tarieven en innovaties. Niet alleen om de lichten aan te houden, maar ook om te bepalen hoeveel plek er op het net is voor nieuwe digitale munt projecten.
