Geen kerstkriebels? Dit is waarom jouw kerstgevoel dit jaar ver te zoeken is
Nog een paar weken en het is Kerstmis. Voor velen betekent dat glinsterende lichtjes, lijstjes met cadeautjes, warme dranken en eindeloze kerstfilms op de bank. De één is al weken in de sfeer, de ander denkt vooral: waar blijft dat kerstgevoel eigenlijk? En als jij tot die laatste groep behoort… weet dan: je bent absoluut niet de enige.
Te hoge verwachtingen zorgen voor teleurstelling
Volgens neurowetenschapper Patricia Riddell is het gevoel van ‘kerstig zijn’ geen simpele emotie. "Je kerstig voelen is geen enkele emotie, maar een combinatie van verschillende gevoelens," legt ze uit. Het is een mix van herinneringen, verwachtingen, sfeer, geuren, geluiden en gedachten. En juist die mix raakt soms een beetje uit balans.
Een van de grootste oorzaken van niet in de kerststemming zijn is… je eigen brein. "Ons brein kijkt niet naar hoe gelukkig we zijn, maar naar het verschil tussen hoe gelukkig we verwachtten te zijn en hoe gelukkig we daadwerkelijk zijn," zegt Riddell. Als je wekenlang aftelt naar Kerst en het in je hoofd steeds groter, beter en magischer maakt, is de echte ervaring bijna gedoemd om tegen te vallen. En hoe meer we proberen te begrijpen wat we voelen, hoe minder intens het wordt. "Wanneer we gebeurtenissen analyseren en proberen te begrijpen, verliest het gevoel een deel van zijn kracht," voegt ze toe.
Magische kerstdagen
Ook psycholoog Krystine Batcho wijst naar onze jeugd als belangrijke factor. "Op basis van onze ervaringen als kind heeft Kerst voor ons een bijna mythische, onrealistische betekenis gekregen,” legt ze uit. Toen we klein waren, leek alles groter, mooier en magischer. We geloofden nog in sprookjes, we waren makkelijker onder de indruk en hadden veel minder zorgen aan ons hoofd. "Als volwassenen weten we dat we die verwondering van vroeger nooit helemaal opnieuw zullen ervaren. Het is daarom niet vreemd dat mensen teleurgesteld zijn wanneer Kerst niet meer aan die belofte voldoet."
We romantiseren het verleden vaak zonder dat we het doorhebben. "Het peperkoekhuis dat we nu maken, is bij lange na niet zo indrukwekkend als het peperkoekhuis dat we ons herinneren. Onze herinneringen zijn vaak rooskleuriger dan de realiteit," zegt Batcho. Met andere woorden: we vergelijken het heden met een versie van het verleden die eigenlijk nooit helemaal zo perfect was.
Volwassen zijn betekent ook een stressvolle kerst
Daar komt nog iets bij: de decembermaand is voor veel mensen behoorlijk druk. "Als volwassenen voelen we vaak stress omdat we onze normale verantwoordelijkheden moeten combineren met alle extra verplichtingen die bij de feestdagen horen. Wat ooit puur plezier was, kan nu voelen als een last," legt ze uit. Denk aan het plannen, koken, kopen van cadeaus, regelen en voldoen aan verwachtingen van anderen. Niet bepaald ontspannen.
Dat oude magiegevoel komt niet meer terug… of toch wel?
Batcho is daar vrij duidelijk over. "We weten nu simpelweg te veel. We kennen het verschil tussen fantasie en werkelijkheid en kunnen alleen nog hopen dat we iets voelen dat erop lijkt." Die kinderlijke, blinde verwondering krijgen we niet meer terug. Maar dat betekent niet dat Kerst zijn waarde verliest. We hebben als volwassenen een nieuwe rol gekregen. "Hoewel die gevoelens niet precies hetzelfde zijn, kunnen ze in sommige opzichten zelfs rijker zijn, omdat wij nu degene zijn die Kerst speciaal maken voor anderen, vooral voor kinderen." En misschien is dat wel de echte magie van Kerst: niet meer ontvangen, maar geven.
Lees ook: Met deze ultieme cadeaugids scoor je punten onder de kerstboom
